Заң мәтіндерінде термин сөздердің қолданысы

Қазақстан Республикасында заң мәтіндеріндегі терминологияны біріздендіру бағытында көптеген жұмыстар жүргізіліп жатқанымен, мемлекеттік тілдегі заңдар мен нормативтік-құқықтық актілерде терминдерді аудару барысында бірқатар кемшіліктер байқалады. Авторлар бұл өзекті мәселені талдай отырып, заң мәтіндеріндегі қайшылықтар мен сәйкессіздіктер көбіне тілдік және терминологиялық бірізділіктің болмауынан туындайтынын айқындайды. Тәуелсіздік кезеңінен бастап ұлттық заң тілін дамыту ерекше маңызға ие болып, оның қолданыс ауқымы кеңейіп келеді. Алайда мемлекеттік тілдегі заң мәтіндерінің сапасы мен түпнұсқалық сәйкестігі әлі толық қамтамасыз етілмеген. Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің Жолдауында құқықтық нормалардың қазақ және орыс тілдерінде мағыналық жағынан барабар берілуі конституциялық заңдылықтың басты шарты екендігі атап өтіледі. Мақалада қазіргі заңнамалық актілерді салыстыра талдау арқылы сөзбе-сөз аудармадан туындайтын заңдық-тілдік қателіктер анықталып, олардың себептері қарастырылады.

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. (1997, 11 шілде). № 151 Заң. Астана: Әділет. 2025 жылғы 18 қарашада алынды: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z97000151

2. Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі. (2009, 22 маусым). Конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жолдау № 09-5/1. Астана: Әділет. 2025 жылғы 18 қарашада алынды: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/K0900009

3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. (2014, 3 шілде). № 226-V ҚРЗ. Астана: Әділет. 2025 жылғы 18 қарашада алынды: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/K14000226

4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару кодексі. (2014, 5 шілде). № 234-V ҚРЗ. Астана: Әділет. 2025 жылғы 18 қарашада алынды: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/K14000234

5. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі. (2014, 5 шілде). № 235-V ҚРЗ. Астана: Әділет. 2025 жылғы 18 қарашада алынды: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/K14000235

6. Дулатбеков, Н. О., Биебаева, А., Сыздық, Б. Қ., Божқараұлы, А., & Қызылов, М. А. (2008). Би сотының жаңғыруы және ұлттық дәстүрлер: құқық шығармашылығы және әлеуметтік тәжірибе. Қарағанды: Болашақ-Баспа.

7. Заң газеті. (2008, 12 қараша). Болашақ заңгердің құқықтық әліппесі. Заң.