ҚАЗАҚСТАННЫҢ МҰНАЙ-ГАЗ СЕКТОРЫНДА ИННОВАЦИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ

Қазақстан Республикасы негізгі мұнай экспорттаушы болып табылады, көмірсутегі қоры мен шикі мұнай өндіру бойынша ТМД-да Ресейден кейін екінші орында. Ұлттық мұнай-газ компаниясы ретінде «ҚазМұнайГаз» инфрақұрылымды жаңғыртуда, инновацияларды енгізуде және қоңыр кен орындарын игеруге ықпал етуде.Мақаланың мақсаты – мұнай саласындағы инвестициялық саясатты, оның серпінін, ғылыми зерттеулер мен инновацияларға инвестицияларды, сондай-ақ кәсіпорындардың экономикалық тиімділігін арттыруға ықпал ететін ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) қолдау көрсетуді талдау.Міндеттері – инновациялық қызметтің негізгі аспектілерін анықтау; инновациялық қызметті талдау мен бағалауды жүргізу; және инновациялық белсенділікті жақсарту жолдарын ұсынады.Ғылыми жаңалық экстенсивті өндірістен саланы цифрландыруға көшуді негіздеуде, модульдік технологияларды енгізуде (Индустрия 4.0) және мұнай-газ секторын кешенді талдауда.Мақалада жұмыстың негізгі мазмұнын ашу үшін жалпы ғылыми әдістер қолданылады. Зерттеу әртараптандыру, бәсекеге қабілеттілікті арттыру үшін жаңа технологияларды енгізу және инновациялық өнім үлесін арттыру қажеттілігін көрсетеді.Қорытындылай келе, жақын болашақта Қазақстанның мұнай өнеркәсібі ұлттық экономиканың маңызды саласы болып қала береді деген қорытынды жасалды.

1. State program of industrial and innovative development of the Republic of Kazakhstan for 2020-2025. Approved by the Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan dated December 31, 2019 No. 1050. [Elektronnyy resurs] - URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P1900001050 (date of access: 03.11.2025) [in Russian].

2. On approval of the Concept for the Development of the Oil Refining Industry of the Republic of Kazakhstan for 2025-2040. Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan dated July 21, 2025, No. 549. [Elektronnyy resurs] - URL: http://adilet.zan.kz/rus/docs/P2500000549 (date of access: 03.11.2025) [in Russian].

3. Science spending in Kazakhstan increased by 42% https://energyprom.kz/articles-ru/industries-ru/zatraty-na-nauku-v-kazahstane-vyrosli-na-42 (Accessed: 04.11.2025) [in Russian].

4. Shahzad U., Ferraz D., Dogan B., do Nascimento Rebelatto Export product diversification and CO2 emissions: Contextual evidence from developing and developed economies // Journal of Cleaner Productio, 2020, V.276, 124146. – [Elektronnyy resurs] - URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959652620341913 (datе of access: 07.11.22).

5. SmithМ., WhalenМ., Hussan А. Riding the next wave of investments in the US // 2021. - [Elektronnyy resurs] – URL: petrochemical https://www2.deloitte.com/xe/en/insights/industry/oil-and-gas/petrochemical investment-next-wave-united-states.html (date of access: 07.11.2025).

6. Kalinenko E. Neftegazopererabotka v usloviyah novoypara digmyi //Neftegaz.RU, 2021, #7. [Elektronnyy resurs]. – URL: https://magazine.neftegaz.ru/upload/iblock/784/wgubxioftcqq9q8xy67jqu5bbqgj1ynp/Sokrashchennaya.pdf (date of access: 08.11.2025) [in Russian].

7. Tolepov A.E., Maidyrova A.B. Analysis and assessment of innovative activities of the West Kazakhstan region based on the innovative development index // Bulletin of the L.N. Gumilyov Eurasian National University. Economic series 2021. No. 4. P. 103-114.

8. Makhanov S.S., Shalbolova U.Zh., Egemberdieva S.M. The impact of investment activities in the oil refining sector on the economy of Kazakhstan // Bulletin of the L.N. Gumilyov Eurasian National University. Economic series 2022. No. 3. P. 48-59.

9. OmirtayA.D., Ondash A.O., Nurgabylov M.N. Participation of Kazakhstan in the global energy market: problems and development prospects//Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University. Economic series. 2023. No. 2. P. 63-76.

10. Han Nai Chao, Adambekova А.А. Features of managing oil projects in the USA, China, Irag, Kazakhstanand their impact on the economies of the countries // Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University. Economic series. 2024. No. 4. P.143-161.

11. Embamunaigas introduces advanced seismic exploration technologies https://emba.kz/ru/news/informacionnoe-sooshshchenie/3397(date of access: 09.11.2025).

12. Shahnazaryan A. Age is no obstacle to digital: EmbaMunaiGas's oldest field is transitioning to new technologies https://ulysmedia.kz/analitika/23556-vozrast-tsifre-ne-pomekha-stareishee-mestorozhdenie-embamunaigaz-perekhodit-na-novye-tekhnologii(date of access: 08.11.2025).

13. Annual report of JSC NC KazMunayGas for 2024 https://ar2024.kmg.kz/pdf/ar/ru/strategic-report_operating-review_innovative-technology-development(date of access: 09.11.2025).

14. Karabalin U.S., Tukayev A.S. Development of the oil and gas industry of Kazakhstan in the context of modern problems // Oil and Gas 2019. 4 (112). P. 10-24.

15. Kurmanov B. How the oil and gas industry is developing in Kazakhstan: history, figures, future https://ulysmedia.kz/analitika/53538-kak-razvivaetsia-neftegazovaia-otrasl-v-kazakhstane-istoriia-tsifry-budushchee (date of access: 09.11.2025).

16. RDW in the oil and gas industry // ENERGY Insights&Analytics https://s3-prod.exia.kz/articles/250918_Article_23_Upstream_Innovations_RU.pdf (date of access: 09.11.2025).