Математика пәнін оқытуда дарынды оқушыларға қолдау және дамыту жолдарын іздеу

Мақала қазіргі білім беру тәжірибесі жағдайында мектеп оқушыларының математикалық дарындылығын дамыту мәселесін зерттеуге арналған. Бір жағынан, бұл жұмыстың маңыздылығы білім беру саласындағы мемлекеттік саясатпен байланысты болса, екінші жағынан, іс жүзінде бірыңғай стратегияның жоқтығы мен мектептерде ресурстардың жетіспеушілігімен бетпе-бет келіп отыр. Тақырыптың өзектілігі ең маңызды адами ресурс ретінде дарынды балаларды анықтау және оларға қолдау көрсету үшін тиімді жағдайлар жасау қажеттілігінен туындады. Мақаланың мақсаты – мектеп оқушыларының математикалық дарындылығын диагностикалау мен дамытудың қолданыстағы тәсілдерін талдау. Жетекші зерттеу әдісі педагогикалық бағыттағы студенттер мен мұғалімдер арасында сауалнама болды, оның нәтижелері оқу тәжірибесіндегі оң тенденцияларды да, кемшіліктерді де анықтауға мүмкіндік берді. Бақылау және олимпиадаларға қатысу қабілеттерді анықтаудың ең жиі қолданылатын әдістері болып табылатыны анықталды, ал қазіргі уақытта дарынды балаларды оқытуда жобалар мен зерттеулер, сонымен қатар жеке траекторияларды құру белсенді түрде қолданылады, бірақ бұл бағыттағы жүйелі іс-әрекеттер көбінесе мұғалімдердің жеке бастамасына байланысты. Нәтижелердің теориялық маңыздылығы математикалық дарындылықтың тұжырымдамалық аппараты мен құрылымын нақты анықтау қажеттілігін негіздеуде. Зерттеудің практикалық маңыздылығы – таңдау курсын дарынды студенттермен тереңдетілген және бейіндік жұмыс жүргізудің тиімді құралдарының бірі ретінде анықтауда, сонымен қатар одан әрі әдістемелік және ұйымдастырушылық зерттеулердің бағыттарын анықтауда.

1. Послание Главы государства Касым-Жомарта Токаева народу Казахстана «Справедливое государство. Единая нация. Благополучное общество». [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://www.akorda.kz/ru/poslanie-glavy-gosudarstva-kasym-zhomarta-tokaeva-narodu-kazahstana181130.

2. Закон Республики Казахстан «Об образовании» от 27 июля 2007 г. № 319-III. [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000319

3. Богоявленская Д.Б. Интеллект и творческие способности / Д.Б. Богоявленская // Труды СГУ. Гуманитарные науки. Психология и социология образования. – 2006. – № 99. - С. 34–44.

4. Renzulli, J.S. (1986) The Three-Ring Conception of Giftedness: a developmental model for creative productivity. In R. J. Sternberg & J. E. Davidson (Eds), Conceptions of Giftedness. - Cambridge: Cambridge University Press, pp. 332–357.

5. Подолиная Д.А. Математическая одаренность как система качеств личности современного школьника // Мат-лы междунар. конф. «Козыбаевские чтения – 2024: Казахстан и современные вызовы времени». – Петропавловск: СКУ им. М. Козыбаева, 2024. - Т. 2. - С. 513–518.

6. Клепиков В.Н. Неявная математическая одаренность школьников / В.Н. Клепиков // Муниципальное образование: инновации и эксперимент. – 2009. – № 3. – С. 74–78.

7. Benölken, R (2015). Gender- and giftedness-specific differences in mathematical selfconcepts, attributions and interests. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 174, 464–473.

8. Мержвинская А.А. Особенности личностной сферы математически одаренных детей / А.А. Мержвинская // Инновации. Наука. Образование. – 2021. – № 26. – С. 519–522.