Жасырын бағалау және оны білдіру тәсілдері

Бұл мақаланы қарау объектісі-Генри Джеймс "Көгершін қанаттары" және "Дублиндер"романдарының материалындағы көркем шығармалар мәтініндегі жасырын бағалау семантикасы. Талдаудың мақсаты жасырын бағалауды білдіру тәсілдерін анықтау, сондай-ақ автор-оқырман коммуникативті жүйесіне бейімделудегі бағалау жағдайының құрылымдық компоненттерін қарастыру болып табылады. Қолданылатын әдістердің ішінде мәтінді талдау, өрнек жоспарлары мен мазмұн жоспарларын талдаудың салыстырмалы-сипаттамалық әдісі, сондай-ақ аксиологиялық мағынаның құрылымдық-компоненттік талдауы ерекшеленеді.    

Лингвистикалық белгінің асимметриясымен қатар жасырын мазмұнның пайда болуының теориялық негіздемесі ретінде бағалау субъектісінің танымдық қызметі қарастырылады. Жүргізілген талдау нәтижесінде авторлар бағалау семантикасындағы эксплицитивтілік пен имплицитивтіліктің арақатынасы және коммуникативті Қызмет түріне байланысты оның құрылымдық элементтерін вербализациялаудың жүйелілігі туралы қорытынды жасайды. Сондай-ақ, жасырын бағалаудың мағынаның коннотативті аймағына жататындығы туралы қорытынды жасалады. Бағалауды жасырын білдіру әдістерінің ішінде авторлар стилистикалық қайталау техникасын, энантиосемия мен стилистикалық диссонанс құбылыстарын тудыратын лексиканың ерекше таңдауын, сондай-ақ бейнелерді жасауды ажыратады.

1. James H. The Wings of the Dove. – London: David Campbell Publ.Ltd., 1997. – 508 p.

2. James H. The Dubliners. Collected stories: 2 v-s. - London: David Campbell Publ.Ltd., 1999 – (The Milllenium library; vol.1. – 1237p.)

3. Вольф Е.М. Функциональная семантика оценки. Лингвистическое наследие XX века — М.: КД Либроком, 2020. — 261 с.

4. Старкова А.П. Имплицитность как семантическое явление и ее функции в художественном тексте. Дисс.канд.филол.наук. М, 1983.

5. Жаналина Л.К., Аубакирова К.Т. Стилистическое словообразование: учебное пособие; М-во образования и науки РК, Казахский национальный педагогический ун-т им. Абая... – Алматы: [б. и.], 2007. - 95 с.

6. Георгиев Д. Ценностни отношения. – В кн. Проблеми на ценностите и деонтичната логика. София: Изд. БАН, 1972. 264 с.