СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ОРМАНДАРЫН КАРТАҒА ТҮСІРУ ҮШІН ГАЖ МЕН ЖҚЗ МАТЕРИАЛДАРЫН ҚОЛДАНУ ТӘЖІРИБЕСІ

Мақала геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ), Жерді қашықтықтан зондтау материалдарын (ЖҚЗ) қолданыстағы картографиялық материалдарды өзектендіру және электрондық карталарды, ормандардың дерекқорын құру үшін қолдану мүмкіндіктерін сынақтан өткізуге арналған. Зерттеу Солтүстік Қазақстан облысының (СҚО) «Сергеевское Орман шаруашылығы» КММ «Ровное» орманшылығының мысалында жүргізілді. Геоақпараттық картаға түсіру ArcGIS 10.8 бағдарламалық пакетін қолдану арқылы жүзеге асырылды. Орманшылық ормандарының деректер базасы құрылды, 1:100 000, 1:150 000 масштабта электрондық карталар (орман шаруашылығы іс-шаралары, ағаштар тұқымдары, жас топтары) әзірленді. Әзірленген картографиялық материал мен жиналған цифрлық деректер массивін орманшылық орман шаруашылығын тиімді жоспарлау, орман ресурстарын бақылау және тұрақты орман пайдалану стратегияларын әзірлеу үшін пайдалана алады. Г АЖ технологиялары мен ЖҚЗ қолда бар және жаңа егжей-тегжейлі орман карталарын құру үшін тиімді құрал болып табылады. Қорытындылай келе, орман қорын картаға түсіру үшін қолданылған тәсілді қолдану перспективасы туралы қорытынды жасалды.

1. Касымбеков Н.К. Геоинформационное картографирование лесов и его значение для устойчивого лесопользования. – Шымкент: Южно-Казахстанский государственный университет имени М. Ауэзова, 2017. – 141 с.

2. Белов А.П., Краснов Е.В. Геоинформационные системы в лесном хозяйстве. – СПб: Лань, 2020. – 216 с.

3. Фондовые материалы КГУ «Лесное хозяйство Сергеевское» акимата СКО управления природных ресурсов и регулирования природопользования СКО.

4. Сайт интерактивного инструмента Google Earth https://www.google.ru/intl/ru/earth/ (дата обращения (27.05.2024).

5. Природное районирование Северного Казахстана. Отв. ред. Б.А. Федорович. – М.-Л.: АН СССР, 1960. – 468 с.

6. География и экология Северо-Казахстанской области. – Петропавловск: ИПО НАО СКУ им. М. Козыбаева, 2022. – 110 с.

7. Сайт РГП «Казгидромет» https://www.kazhydromet.kz/ru/ (дата обращения (20.02.2025).

8. Нургалиева Г.К. Применение геоинформационных технологий при инвентаризации лесов и планировании лесоустройства. – Астана: Казахский национальный аграрный университет, 2018. – 116 с.

9. Сагынбаева А.Б., Джаманова, Г.И., Байгазакова, Ж.М., Тұрлыбеков Қ.М. Методика создания лесных карт с помощью ГИС-технологий // Izdenister Natigeler. – 2023. – №2 (98). С. 305-315. https://doi.org/10.37884/2-2023/30

10. Малышева Н.В., Золина Т.А. Инструментарий ГИС для картографического сопровождения управления лесным хозяйством на федеральном уровне // Лесохозяйственная информация. – 2014 – №2. – С. 34-41.

11. Алексеев В.А. Основы лесной инвентаризации с применением ГИС технологий. – М.: Лесная промышленность, 2018. – 305 с.

12. Миронов С.В. Цифровые лесные ресурсы: картографирование и анализ данных. – Новосибирск: Сибирское университетское издательство, 2018. – 171 с.

13. Лапин К.Н. Применение дистанционного зондирования для мониторинга лесов. – СПб: Наука, 2020. – 124 с.

14. Васильев И.Б. Спутниковое дистанционное зондирование Земли в лесном хозяйстве. – Новосибирск: Наука, 2021. – 156 с.

15. Сайт коллекции карт https://retromap.ru/14199053_53/73896.67/651062 (дата обращения (27.05.2024).

16. Применение методов ДЗЗ в лесном хозяйстве https://innoter.com/articles/primenenie-metodov-dzz-v-lesnom-khozyaystve/ (дата обращения: 30.08.2026).