Солтүстік Қазақстан жағдайында Қазақстан және Қытай селекциясының жаздық жұмсақ бидай сорттарына салыстырмалы баға беру

Зерттеудің өзектілігі Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық жұмсақ бидайдың өнімділігін арттыру және өзгеріп жатқан климаттық жағдайларға жоғары бейімділігі бар сорттарды іздестіру қажеттілігімен айқындалады.

Мақалада «Сервис-ЖАРС» ЖШС егіс алқаптарында жүргізілген қазақстандық және қытай селекциясының жаздық жұмсақ бидай сорттарын салыстырмалы зерттеу нәтижелері келтірілген.

Зерттеу нәтижелері бойынша қытай селекциясының сорттары жоғары бейімділігімен, жатып қалуға төзімділігімен және астық өнімділігінің жақсы көрсеткіштерімен ерекшеленетіні анықталды.

Алынған нәтижелер қытай селекциясының, әсіресе Ximai 7 және Ximai 8 сорттарын, Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық бидайдың өнімділігі мен астық өндірісінің тұрақтылығын арттыру мақсатында өндіріске енгізудің болашағы зор екенін дәлелдейді.

1. Можаев Н.И. Растениеводство. – Акмолинский аграрный университет, 1996. – 344 с.

2. Николаев Е.В. Резервы увеличения производства зерна сильной и ценной пшеницы. - К.: Урожай, 1991. – 228 с.

3. Носатовский А.И. Пшеница (Биология). - Москва: КОЛОС, 1965. – 568 с.

4. Агроклиматический справочник по CKO, 2003. - 136 с.

5. Кавун В.М. Агротехника важнейших сельскохозяйственных культур В.М. Кавун. – М.: Высшая школа, 1971. – 335 с.

6. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта. – Москва: Агропромиздат, 1985. – 351 с.

7. Филёв А.Ф. Пшеница: селекция, выращивание и использование. – Новосибирск: СО РАН, 2010. – 287 с.

8. FAO. Wheat production and climate adaptability. – Rome: United Nations FAO, 2019.

9. Сайкин В.Н. Агрофизические свойства почв и их влияние на урожайность. – Омск: Изд-во ОмГАУ, 2008. – 198 с.

10. Шевченко Н.Н. Продуктивность сортов пшеницы в условиях Северного Казахстана. – Петропавловск: СКО АШҒЗИ, 2016. – 144 с.

11. Li, H., Zhang, X. Yield performance of Chinese wheat varieties under variable climate. Journal of Crop Science, 2020, 45(3): 112–121. Kang, S., Liu, Z. Adaptability of modern wheat varieties in arid regions of Asia. Agricultural Research, 2021.

12. Поляков А.В., Литвинов С.С. Селекция и семеноводство зерновых культур. – Москва: КолосС, 2001. – 432 с.

13. Ержанова А.Е., Куткенова Н.Х. Пшеница Казахстана: селекция, сортовые ресурсы, производственная практика. – Алматы: КазАгроИнновация, 2015. – 256 с.

14. Сымбаев А.С. Агротехнологии возделывания зерновых культур Северного Казахстана. – Петропавловск: СКО АШҒЗИ, 2017. – 188 с.

15. Гончаров Н.П. Генетика и селекция растений. – Новосибирск: СО РАН, 2009. – 404 с.

16. Гумаров А.А. Агроклиматические условия и продуктивность сельскохозяйственных культур. – Астана: КазНАУ, 2014. – 227 с.